Sinds ik me ben gaan verdiepen in de wereld van de topinkomens ben ik menigmaal geschrokken van de enorme salarissen die bepaalde bestuursleden/directeuren of medisch specialisten verdienen. In deze bijdrage wil ik me buigen over een merkwaardig verschijnsel dat ik tegen ben gekomen tijdens het bestuderen van het jaarverslag van 2009 van de ziektenkostenverzekeraars die sinds 2007 gefuseerd zijn in de UVIT (Univé, VGZ, IZA en Trias). Daar zag ik namelijk bepaalde zaken staan die niet helemaal te rijmen zijn met de opgaven in de jaarlijke WOPT-rapportage. Wat is hier aan de hand?

In 2006 is er een wet aangenomen met de naam Wet Openbaarmaking uit Publieke middelen gefinancierde Topinkomens. In deze wet staat dat ieder jaar openbaar gemaakt moet worden als mensen uit de publieke sector méér verdienen dan de premier. Eind 2010 is de lijst (in pdf) bekend gemaakt voor de inkomens uit 2009 en ik heb daar een greep uit gedaan en die verzameld in een lijstje.

Er staan daar vele opmerkelijke zaken in. Wat dacht je van een Amsterdams ziekenhuis dat maar liefst 15 medisch specialisten in huis heeft die elk minstens €400.000,- verdienen? Wat me verder verbaasde was de aanwezigheid van bestuursleden en voorzitters van ziektenkostenverzekeraars. Ik had namelijk gedacht dat zij wel betaald zouden worden uit de polisgelden die mensen iedere maand betaalden, maar dat lijkt toch wat schimmiger te zijn.

Als je in de wopt-lijst kijkt van 2009 die beschikbaar is gesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken dan zie je daar (nadat je de pdf een kwartslag hebt geroteerd) bij nummertjes 170, 171, 172 en 173 vier regels staan voor de Coöperatie VGZ-IZA-Triasgroep U.A. Univé staat hier niet genoemd als lid van de coöperatie. Ik neem de relevante gegevens even over uit dat lijstje:

170 Coöperatie VGZ-IZA-Triasgroep u.a. Arnhem Directeur Totaal-inkomen 2009: €195.380,- 
171 Coöperatie VGZ-IZA-Triasgroep u.a. Arnhem Directeur Totaal-inkomen 2009: €252.704,-

172 Coöperatie VGZ-IZA-Triasgroep u.a. Arnhem Directeur Totaal-inkomen 2009: €276.815,-
173 Coöperatie VGZ-IZA-Triasgroep u.a. Arnhem Lid Raad van Bestuur Totaal Inkomen 2009: €451.000,- 


Dit zijn de enige vier vermeldingen in de pdf-lijst van deze zorgverzekeraarscoöperatie.  Op zich al vreemd dat er uit publiek geld schijnbaar iemand gewoon €451.000,- krijgt, maar het wordt nog een stuk vreemder als we namelijk ook een blik werpen op het jaarverslag van 2009 van deze coöperatie, die daar overigens weer de naam inclusief Univé draagt (UVIT). 

Er schijnen dan ook eigenlijk drie coöperaties te zijn: coöperatie van VGZ, IZA en Trias, een Coöperatie Univé en dan nog eens een overkoepelende waar ze allemaal in zitten (coöperatie UVIT). Als we in dat verslag helemaal naar de laatste pagina's scrollen komen we uit bij de salarissen die de leden van bestuur hebben ontvangen in dat jaar.


Het is de gewoonte in bestuursland om niet te spreken over salarissen of inkomens, maar over bezoldiging en remuneratie. Dat klinkt in ieder geval een heel stuk chiquer en als je deze bezoldigingen ziet dan snap je ook wel dat ze niet spreken over een salaris. 


 Op pagina 99 vinden we de volgende gegevens:


- De heer E. Velzel: €588.000,- 
- De heer R.L.M. Hilllebrand:  €419.000,- 
- De heer M.J.W. Bontje:  €451.000,- 
- De heer M. Duvivier:  €411.000,- 
- De heer M.B.G.M. Oostendorp:  €241.000,- 

Totaal Bezoldiging Raad van Bestuur:  €2.110.000,-  

Bezoldiging Raad van Commissarissen  €269.000- 
Totaal RvB en RvC : €2.379.000,- 

Misschien zie ik iets over het hoofd, maar ik zie hier buiten de €451.000,- (van de heer Bontje) die ook in de wopt-lijst staat genoemd voor een bestuurslid, toch een aantal extra bestuursleden die samen goed zijn voor ruim 2,1 miljoen euro in 2009. Kan iemand mij dit uitleggen? Ik zou verwachten dat óf iedereen in de wopt-lijst staat, of niemand, maar niet één van de vijf.

Hoe kan het dat één bestuurslid schijnbaar betaald wordt uit publieke gelden en de anderen niet? Of hebben ze die andere inkomens niet opgegeven wellicht? Waarom worden leden van de raad van bestuur van ziektenkostenverzekeraars eigenlijk betaald uit publieke gelden? 
Deze coöperatie is namelijk niet de enige die prijkt in de wopt-lijst.

Zo staat de directeur van ONVZ erin (nr. 537), de directeuren en bestuursleden van OWM DSW Zorgverzekeraar UA, een stel directeuren en bestuursleden van CZ (nrs 174-179), Salland Zorgverzekeraar (583), AGIS Zorgverzekeringen (115-123) en Achmea Zorgverzekeringen NV.(113)

Graag zou ik iedereen willen uitnodigen een verklaring voor deze vreemde verschijnselen te geven. Bij een gevoel van verontwaardiging is het ook toegestaan dit bericht te verspreiden, zeker in het licht van de steeds toenemende kosten van onze ziektenkostenpolissen.

Op 12 januari had ik dit vraagstuk voorgelegd aan de persvoorlichter van UVIT en kreeg daarop al snel het onderstaande antwoord:


Geachte heer,

 

De verklaring blijkt vrij eenvoudig: Univé-VGZ-IZA-Trias is een totaalverzekeraar, die niet alleen zorgverzekeringen maar ook schadeverzekeringen aanbiedt. Voor de WOPT hebben wij alleen de bestuurders aangemeld die voor het zorgverzekeringsbedrijf werken. Martin Bontje was in 2009 binnen de Raad van Bestuur verantwoordelijk voor het zorgverzekeringsbedrijf; vandaar dat hij ook is aangemeld. Dit is overigens gebruikelijk: andere totaalverzekeraars, zoals Achmea, rapporteren op dezelfde manier.

 

De reden dat UVIT uit drie coöperaties bestaat volgt uit de fusiehistorie. Op 1 januari 2007 is VGZ-IZA-TRIAS gefuseerd met Univé. Vanwege een aantal organisatorische redenen, waaronder met name de verschillende governancestructuren bij de twee fusiepartners, bleek dit het beste realiseren door een koepelcoöperatie boven beide bestaande coöperaties te plaatsen. Dit is Univé-VGZ-IZA-Trias geworden.  



Als u verder nog vragen heeft dan hoor ik het graag, 
Met vriendelijke groeten,
Mark van der Wolf  
Woordvoerder
Univé-VGZ-IZA-Trias (UVIT) 
 
Omdat dit antwoord vrij onbevredigend was, heb ik vervolgvragen gesteld op 13 januari 2011. De kern van mijn vragen richtte zich op de onduidelijke geldstroom van de overheid naar de zorgverzekeringstak. Hieronder volgt mijn mail met daar tussen in de antwoorden
 

Geachte heer van der Wolf,

 

Dank voor uw antwoord dat toch enkele kleine andere vragen oproept. 

 

1) Klopt het dat UVIT de grootste zorgverzekeraarscoöperatie met ruim 4,2 miljoen zorgverzekerden een bestuur heeft waarbij slechts één bestuurslid echt verantwoordelijk is voor het zorgverzekeringsbedrijf zelf? Dat klinkt merkwaardig.


De eindverantwoordelijkheid voor het zorgbedrijf (en de rest van de organisatie) wordt natuurlijk door de gehele Raad van Bestuur gedragen. Binnen de Raad van Bestuur heeft elk bestuurslid echter zijn eigen aandachtsgebieden. Martin Bontje had in 2009 zorg als aandachtsgebied en was daarmee het enige bestuurslid dat zich volledig met het zorgbedrijf bezig hield. De aandachtsgebieden van de andere bestuursleden waren onder meer schade, financiën en de diverse staven. 

2) Als slechts de bezoldiging van één bestuurslid aan de WOPT-registratie wordt doorgegeven houdt dat dan ook in dat alleen dit bestuurslid geld ontvangt uit publieke middelen en dat de andere bestuursleden hun bezoldiging krijgen uit niet-publieke middelen zoals premieinkomsten? 

Nee. De WOPT-melding geldt voor de zorgverzekeraar als geheel. Daarom worden alleen bestuursleden aangemeld die volledig voor de zorgverzekeraar werken. Bestuursleden die ook voor andere onderdelen van ons bedrijf werken, hoeven niet te worden aangemeld. Overigens zijn we volledig transparant over de salarissen van onze bestuursleden, die gewoon in ons jaarverslag staan.
 

3) Waar in het jaarverslag is de kasstroom van overheidsgelden terug te vinden? In de diverse kasstroomoverzichten kan ik deze post namelijk niet traceren.


Het zorgverzekeringsstelsel wordt gefinancieerd uit drie bronnen:

  1. De nominale premie (door de verzekerde betaald aan de zorgverzekeraar);
  2. De inkomensafhankelijke premie (door de werkgever ingehouden op de salarissen);
  3. De overheid.

 

Door de bank genomen is de overheidsbijdrage goed voor ongeveer 5% van de totale financiering; de rest komt uit premiebijdragen (beleggingsopbrengsten even buiten beschouwing gelaten).

 

De bijdrage van de overheid en de inkomensafhankelijke premie worden gestort in het zogeheten Zorgverzekeringsfonds, waaruit zorgverzekeraars aan de hand van diverse risicovereveningsmechanismen een bedrag ontvangen. Dit bedrag staat in ons kasstroomoverzicht onder de post ‘ontvangen bijdragen’. Aangezien het Zorgverzekeringsfonds niet door ons beheerd wordt maar door het CvZ, kunnen wij niet aangeven hoe groot het aandeel van de overheidsbijdrage hierin precies is. Gemiddeld zal het om ongeveer 10% van deze post gaan.

 

 Vriendelijke groeten,

 

Mark van der Wolf

 

Mark van der Wolf 
Woordvoerder
Univé-VGZ-IZA-Trias (UVIT)