Update 27 februari 2012: De landelijke media heeft aandacht besteed aan het ESM-verdrag. In een uitzending van Eén Vandaag komt o.a. Ad Broere aan het woord. Ook heeft de Algemene Rekenkamer zich uitgesproken tegen ratificatie van het verdrag (11). Er zijn zelfs fragmenten getoond van het kritische duitstalige youtube-filmpje (12). Zou dit de politiek wakker schudden en ze ertoe aanzetten deze ongekende machtsoverdracht naar Luxemburg niet te steunen?
 

 
sitestat


INTRODUCTIE
Het ESM-verdrag lijkt steeds meer naamsbekendheid te krijgen. Binnen de tweede kamer is de SP erg kritisch, en zijn de Partij voor de Dieren en de Partij voor de Vrijheid tegen (1). Van de rest is nog onduidelijk wat hun houding is. Het omstreden verdrag zou leiden tot een Europese geldpot van in eerste instantie maar liefst 700 miljard euro. Deze zal beheerd moeten gaan worden door de ministers van financiën van de betrokken euro-landen (de gouverneurs), een raad van toezicht en een directeur (2). Een bedrag van 700 miljard euro waar bijvoorbeeld het Europees Parlement totaal niets over te zeggen heeft.

Als je nog niet van het ESM-verdrag gehoord hebt, lees dan wat in via (3, 4) of het verdrag zelf (5). Voor een krachtige protestactie raad ik pagina (10) aan van Rudo de Ruiter's Courtfool.info.

40 MILJOEN, 40 MILJARD, OF EEN ANDER BEDRAG?
In deze bijdrage wil ik proberen meer duidelijkheid te krijgen over de vraag hoeveel geld er nu door Nederland zal moeten worden bijgedragen aan deze ESM-miljardenpot. Daarover lijkt namelijk wat verwarring. In een pamflet dat ik via de ESM-facebook pagina (6) aantrof wordt er namelijk gesproken over 40 miljoen euro (aan aandelen?)

In het verdrag zelf wordt echter gesproken over 40 miljard euro (5,717 % van het totaal) Op de laatste pagina van het verdrag (5), staat een bijlage waarin de bedragen per deelnemend land gevonden kunnen worden (zie voetnoot 7 voor alleen deze bijdrage).
 
Moet nu dat bedrag van 40 miljard gestort worden door Nederland, of toch niet? In artikel 41, Betaling van het aanvangskapitaal kunnen we de onderstaande tekst lezen


"1. Onverminderd lid 2, geschiedt de betaling van de volgestorte aandelen tot het bedrag waarop 
aanvankelijk door elk ESM-lid is ingeschreven, in vijf jaarlijkse termijnen van elk 20% van het 
totale bedrag. De eerste termijn wordt door elk ESM-lid betaald binnen vijftien dagen na de datum 
van inwerkingtreding van dit Verdrag. De resterende vier termijnen zijn betaalbaar op respectievelijk de eerste, tweede, derde en vierde verjaardag van de datum van betaling van de eerste termijn.  

2. Tijdens de periode van vijf jaar van betaling van het kapitaal in termijnen bespoedigen de ESM-leden tijdig vóór de uitgiftedatum de betaling van volgestorte aandelen opdat de verhouding tussen het volgestort kapitaal en het uitstaande bedrag aan ESM-uitgiften ten minste 15% blijft; zij waarborgen dat de gecombineerde kredietverleningscapaciteit van het ESM en de EFSF minimaal 500 000 miljoen EUR bedraagt."

 Betekent dit nu dat het bedrag 40 miljard euro binnen vijf jaar moet worden overgemaakt op de bankrekening van het ESM, of dient ten minste 15% van het door het ESM uitgeleende geld gestort te zijn? Op zo'n manier zoals een bank ook maar 10-15% van het geld echt daadwerkelijk in bezit te hebben om vervolgens bijna het tienvoudige te kunnen uitlenen (of bijmaken)? (8)

Het bedrag van 40 miljoen op het sympathieke pamflet lijkt in ieder geval niet te kloppen. Het is allemaal veel ernstiger dan 40 miljoen. 
 
500, 700 en 80 MILJARD EN DE RELATIE MET HET EFSF
Vóór het ESM-verdrag was er al een Europees fonds, namelijk het EFSF (Europese Faciliteit voor Financiële Stabiliteit) dat 500 miljard euro mocht uitlenen. In het ESM-verdrag wordt meerdere malen verwezen naar het EFSF-verdrag. Zo blijken Ierland en Portugal leningen te hebben ontvangen van het EFSF. Verder is het de bedoeling dat de ESM-bankrekening de EFSF-bankrekening gaat vervangen. Het bedrag dat nog in de EFSF-'pot' zit wordt overgeheveld naar de nieuwe ESM-rekening. Hoeveel tegoed er momenteel op de EFSF-rekening staat is me onbekend.

Er wordt gesproken over een uitleenkapitaal van 500 miljard en een startkapitaal van 700 miljard. In de zesde overweging (zie pagina 5 van het verdrag (5)) staat:

"...Het aanvankelijke maximale leningvolume van het ESM is vastgesteld op 500 000 miljoen EUR, met inbegrip van de uitstaande EFSFstabiliteitssteun. Voorafgaand aan de inwerkingtreding van dit Verdrag zal echter worden nagegaan of het maximale geconsolideerde leningvolume van het ESM en de EFSF toereikend is. Indien het aangewezen is, zal het volume door de Raad van gouverneurs van het ESM verhoogd worden, overeenkomstig artikel 10, bij de inwerkingtreding van dit Verdrag." 
In artikel 8 komen we de bedragen van 700 en 80 miljard euro tegen:
"ARTIKEL 8 Maatschappelijk kapitaal 
1. Het maatschappelijk kapitaal bedraagt 700 000 miljoen EUR. Het is verdeeld in zeven miljoen aandelen, elk met een nominale waarde van 100 000 EUR, waarop kan worden ingeschreven volgens de in artikel 11 omschreven en in bijlage I bepaalde oorspronkelijke bijdragesleutel. 
2. Het maatschappelijk kapitaal is verdeeld in volgestorte aandelen en niet-volgestorte aandelen. De oorspronkelijke totale geaggregeerde nominale waarde van de volgestorte aandelen bedraagt 80 000 miljoen EUR. De aandelen in het maatschappelijk kapitaal waarop aanvankelijk wordt ingeschreven, worden uitgegeven a pari. De andere aandelen worden eveneens a pari uitgegeven, tenzij de Raad van gouverneurs onder bijzondere omstandigheden besluit deze onder andere voorwaarden uit te geven."
Zover ik dit goed begrijp lijkt het erop dat in eerste instantie er door de verschillende deelnemende landen totaal 80 miljard (=11,4 % van 700 miljard) euro moet worden betaald. Met de verdeelsleutel van Nederland (5,717%) zou dat in eerste instantie neerkomen op 4,57 miljard euro. Maar zodra het ESM-bestuur meent dat een land echt geld nodig heeft vanuit de ESM-rekening moeten de deelnemende landen binnen 7 dagen (!) aanvullende miljarden storten, met voor Nederland maximaal oplopend tot 40 miljard euro. Waarbij ook dit maximum nog door het bestuur zelf kan worden opgerekt.

Die zeer typische 'binnen 7-dagen-miljarden-betalen-regeling' is terug te vinden in artikel 9, lid 3:
  
"De ESM-leden verbinden er zich hierbij onherroepelijk en onvoorwaardelijk toe op verzoek elke door de directeur overeenkomstig dit lid verrichte opvraging van kapitaal te betalen binnen een termijn van zeven dagen na ontvangst. " 

BRIEF MINISTER DE JAGER 23 NOVEMBER 2011
Minister van Financiën, de Jager, heeft op 23 november 2011 een brief geschreven aan de kamer over het ESM-verdrag (9). Hierin vertelt hij ook dat er in eerste instantie 80 miljard wordt gestort door de leden, maar dat dat indien het ESM-bestuur dat nodig acht, verhoogd kan worden.

Wie meer duidelijkheid kan verschaffen over deze materie nodig ik uit commentaar onderaan deze pagina te plaatsen.

VOETNOTEN
(1)  http://waterput.yolasite.com/artikelen/het-esm-en-vscg-verdrag-over-grootschalige-financi%C3%ABle-macht-in-brussel 
(2) Zie het ESM-verdrag, tweede versie, artikel 4 ( http://waterput.yolasite.com/resources/pdf/10-tesm2.nl12.pdf ) 
(3) http://www.courtfool.info/nl_ESM_Staatsgreep_in_17_landen.htm 
(4)  http://waterput.yolasite.com/artikelen/de-geheime-bankoverval-door-de-europese-centrale-bank-het-duivelse-esm-verdrag
(5) http://waterput.yolasite.com/resources/pdf/10-tesm2.nl12.pdf 
(6) http://www.facebook.com/events/302843316446302/
(7) http://twitpic.com/8o33dx
(8) http://waterput.yolasite.com/artikelen/schept-een-bank-bij-het-afsluiten-van-een-hypotheek-werkelijk-het-hypotheekbedrag-uit-niets-
(9) http://adbroere.nl/web/downloads/brief-tweede-kamer-esm-def-bfb2011-2588m1.pdf
(10) http://www.courtfool.info/nl_ESM_Ratificatie_besluit_parlement.htm
(11)  http://www.eenvandaag.nl/economie/39854/controle_europees_noodfonds_slecht_geregeld
(12)  http://www.youtube.com/watch?v=nP9obxKCdhY